Search

Βρισκόμαστε στο Scriptorium (το γραφείο αντιγραφής) της Μονής Στουδίου, στην Κωνσταντινούπολη του 834 μ.Χ. Αδελφός Ιλαρίων, ένας νεαρός μοναχός και αντιγραφέας, αισθάνεται εξαντλημένος από την ορθοστασία και την προσπάθεια. Όμως δεν μπορεί να σταματήσει. Κάθε λίγο και λιγάκι σταματά από πάνω του ο Μάγιστρος Θεόδωρος, ο αυστηρός επιβλέπων (βασικά ο Βιβλιοφύλακας) του μοναστηριού. Το φως των κεριών τρεμοπαίζει. Ο Ιλαρίων έχει μπροστά του έναν αρχαίο, φθαρμένο πάπυρο του 4ου αιώνα π.Χ. γραμμένο σε συνεχή μεγαλογράμματη γραφή χωρίς κανένα κενό. Η αποστολή του είναι ιστορική: πρέπει να μεταφέρει το κείμενο σε μια νέα περγαμηνή, χρησιμοποιώντας τη νέα, γρήγορη μικρογράμματη γραφή και τοποθετώντας, για πρώτη φορά συστηματικά, τόνους και πνεύματα. Τα μάτια του είναι κόκκινα από την κούραση. Διαβάζει τη γεμάτη κεφαλαία σειρά: "...ΟΥΚΕΣΤΙΝΑΝΘΡΩΠΟΣ..." Το μυαλό του θολώνει. Πρέπει να πάρει μια απόφαση. Σκέφτεται το νόημα του κειμένου του Αριστοτέλη. Βουτάει την πένα στο μελάνι και γράφει στη νέα περγαμηνή: "οὐκ ἐστὶν ἄνθρωπος"... Ο Μάγιστρος Θεόδωρος στέκεται από πάνω του, παρατηρώντας τη σελίδα με ένα μικρό κερί. Ξαφνικά, το βλέμμα του παγώνει στο σημείο που μόλις χαράχτηκε. Κοιτάζει τον Ιλαρίωνα στα μάτια με αυστηρότητα, δείχνει με το δάχτυλό του τη λέξη και μένει σιωπηλός, περιμένοντας από τον νεαρό μοναχό να καταλάβει μόνος του τι έκανε. ---------------------- Ίσως να καταλάβατε τι λάθος έκανε ο κουρασμένος μοναχός που μόλις δυο μέρες πριν είχε γράψει απελπισμένος στην άκρη της περγαμηνής που δούλευε : "Ἡ γραφὴ αὕτη ἐστὶ βάσανος τῷ ἀναγινώσκοντι, ἀλλὰ τριπλή βάσανος τῷ γράφοντι· τό μελάνι κακό, τό πετσί σκληρό, κι ο τόνος πήγε στραβά. Ἐλέησόν με, Κύριε..." Στην κλασική αρχαιότητα, οι Έλληνες δεν χρησιμοποιούσαν τόνους. Η γραφή ήταν αποκλειστικά μεγαλογράμματη και συνεχής. Οι φυσικοί ομιλητές δεν χρειάζονταν σημάδια, διότι η αρχαία ελληνική δεν ήταν μια γλώσσα έντασης (όπως η σημερινή για παράδειγμα), αλλά μια μουσική γλώσσα. Όταν ένας αρχαίος Έλληνας διάβαζε ένα κείμενο, αυτό δεν λειτουργούσε απλώς ως γραφή, αλλά ως μια ιδιότυπη μουσική παρτιτούρα. Τα σημάδια που εφευρέθηκαν αργότερα δεν ήταν γραμματικοί κανόνες, αλλά μουσικές νότες που καθοδηγούσαν το ύψος της φωνής: - Η Οξεία ( ΄ ) ήταν μια ψηλή νότα, που ανέβαζε τη φωνή κατά ένα μουσικό διάστημα μιας πέμπτης καθαρής. - Η Βαρεία ( ̀ ) ήταν η βασική νότα, που κρατούσε τη φωνή στο χαμηλό, φυσικό της επίπεδο. - Η Περισπωμένη ( ͂ ) ήταν ένα μουσικό legato, ένας κυματισμός όπου η φωνή ξεκινούσε από ψηλή νότα και γλιστρούσε προς τα κάτω στην ίδια συλλαβή (γι' αυτό και έμπαινε μόνο σε μακρά φωνήεντα που είχαν τη χρονική διάρκεια να υποστηρίξουν αυτό το ηχητικό κύμα). Για να καταλάβουμε πώς λειτουργούσε η γλώσσα, αρκεί να δούμε τη λέξη που χρησιμοποιούσαν οι ίδιοι οι αρχαίοι για τον τονισμό: "Προσωδία" (από τις λέξεις προς + ᾠδή, που σημαίνει τραγούδι). Για τους αρχαίους Έλληνες, η προσωδία ήταν κυριολεκτικά "το τραγούδι που συνοδεύει τον λόγο". Αυτή η λεκτική μελωδία δεν ήταν ίδια σε όλη την Ελλάδα. Κάθε διάλεκτος είχε τη δική της "παρτιτούρα". Η διάλεκτος των Σπαρτιατών (η Δωρική) ακουγόταν στους υπόλοιπους Έλληνες ως η πιο βαριά και τραχιά. Οι Σπαρτιάτες είχαν την τάση να κρατούν τη φωνή τους χαμηλά και να "σπρώχνουν" τη μουσική τους νότα προς το τέλος της λέξης (π.χ. έλεγαν ανθρώποι αντί για άνθρωποι ή πατερώ̃ν αντί για πατέρων), δίνοντας στην ομιλία τους έναν ρυθμό που έμοιαζε με στρατιωτικό εμβατήριο. Όταν λοιπόν οι λόγιοι μιλούσαν για τους κανόνες της προσωδίας, δεν αναφέρονταν σε ξερούς γραμματικούς κανόνες, αλλά στους κανόνες της λεκτικής μελωδίας. Με τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η Ελληνική έγινε η διεθνής γλώσσα (Lingua Franca δηλαδή). Εκατομμύρια ξένοι έπρεπε να τη μάθουν, αλλά αδυνατούσαν να "τραγουδήσουν" τις λέξεις χωρίς οδηγό. Γύρω στο 200 π.Χ., ο Αριστοφάνης ο Βυζάντιος, διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, σχεδίασε για πρώτη φορά αυτές τις "νότες" πάνω στο χαρτί. Στόχος του ήταν να δώσει στους ξένους μια οπτική παρτιτούρα για να μην καταστρέφουν τη μελωδία της γλώσσας, αλλά και να διασώσει την απαγγελία των ομηρικών επών, καθώς η γλώσσα είχε αρχίσει ήδη να χάνει τη μουσικότητά της. Οι Ρωμαίοι αριστοκράτες μάθαιναν τα Ελληνικά ως σύμβολο ανώτερης μόρφωσης. Στη δική τους γλώσσα (τα Λατινικά) δεν είχαν τόνους, καθώς είχαν δυναμικό τόνο. Τι εννοώ; Χτυπούσαν κατά κάποιο τρόπο τη συλλαβή με την ένταση, περίπου όπως κάνουμε και εμείς σήμερα. Για να καταφέρουν να διαβάσουν τα ελληνικά κείμενα, βασίζονταν απόλυτα στην παρτιτούρα των τόνων του Αριστοφάνη. Ωστόσο, η δυσκολία τους να πετύχουν το ελληνικό τόνο ήταν παροιμιώδης, και συχνά οι Έλληνες λόγιοι σχολίαζαν τη "βαριά" λατινική τους προφορά. Κατά τον 9ο αιώνα, οι Βυζαντινοί μοναχοί προχώρησαν στον μεταχαρακτηρισμό, δηλαδή τη μεταφορά όλων των αρχαίων κειμένων από τα κεφαλαία στα μικρά γράμματα (μικρογράμματη γραφή). Αυτό έγινε για λόγους οικονομίας χώρου (η περγαμηνή ήταν πανάκριβη τότε) αλλά και ταχύτητας.Σε αυτή τη φάση, οι τόνοι και τα πνεύματα ενσωματώθηκαν υποχρεωτικά σε κάθε λέξη. Η διαδικασία αυτή οδήγησε σε συχνά λάθη: - Λέξεις που χωρίς τόνους έμοιαζαν ίδιες, αλλά άλλαζαν νόημα ανάλογα με τον τονισμό σαν το παράδειγμα που σας έδωσα στην αρχή, ή σαν το ὅρος = κανόνας / ὄρος = βουνό. Λέξεις δηλαδή που ήταν "Ομόγραφες". - Λόγω της κούρασης από τη συνεχή ανάγνωση των κολλημένων γραμμάτων, οι γραφείς μπέρδευαν γραμμές που τελείωναν με την ίδια λέξη, παραλείποντας ολόκληρες παραγράφους. "Ομοιοτέλευτο" όπως λέει και η ίδια η λέξη! Παρά το γεγονός ότι η ελληνική γλώσσα είχε χάσει τη μουσικότητά της και είχε γίνει "δυναμική" ήδη από την ύστερη αρχαιότητα, το πολυτονικό σύστημα επιβίωσε για πάνω από 1.000 χρόνια. Αυτό συνέβη επειδή η τυπογραφία του 15ου αιώνα αντέγραψε πιστά τα βυζαντινά χειρόγραφα, αλλά και επειδή το πολυτονικό θεωρήθηκε το οπτικό "DNA" της ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού. Το σύστημα καταργήθηκε οριστικά τον Ιανουάριο του 1982 με την ψήφιση του μονοτονικού, κυρίως για την απλοποίηση της σχολικής εκπαίδευσης και τις τεχνικές ανάγκες της σύγχρονης τυπογραφίας και των υπολογιστών. ---------------------- Ορμώμενη από τη συζήτηση που συμμετείχα χθες (στην οποία ομολογουμένως πήγα τελείως απροετοίμαστη για το ύφος της και είπα τα "δικά μου" και εντυπωσιάστηκα από τα αρχεία του κ.Κεχρή - συγγνώμη, δεν έχω αναζητήσεις για να τον προσθέσω - και τον μεστό λόγο του διοργανωτή) είπα να σας δώσω σήμερα αυτό το κορυφαίο επίτευγμα εφαρμοσμένης γλωσσολογίας, που θα το χαρακτήριζα ως "κοσμοϊστορική πολιτισμική κιβωτό"... Καλημέρα σε όλους! #Γλωσσολογία #ΑρχαίαΕλλάδα #Πολιτισμός

Αν δεν χορτάσατε καλάθια, σας τα σερβίρουμε ξανά από μια διαφορετική οπτική γωνία! 🏀🔥 Η παρακάμερα της ΚΑΕ Ολυμπιακός κατέγραψε τη δράση εντός και εκτός παρκέ στην αναμέτρηση με την Μπασκόνια! 🎥 #OlympiacosBC #WeAreOlympiacos #TogetherWeFight #KBAOLY https://t.co/v9nyMxjN4L #OlympiacosBC #Basketball #SportsHighlights

«Θέλω να το πω μία φορά πολύ ξεκάθαρα: Η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας, είναι γείτονάς της, είναι σύμμαχός της υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ. Οι σχέσεις των δύο χωρών είναι τόσο ευαίσθητες και σημαντικές, ώστε να μην χρησιμοποιούνται ως προεκλογικό υλικό. Βλέπουμε τις σχετικές συζητήσεις από αυτή την οπτική. Εμείς επικεντρωθήκαμε στη δική μας ατζέντα και τώρα ασχολούμαστε με τη δική μας δουλειά».Ο πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας, αλλά γείτονας και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για προεκλογικούς σκοπούς. #Ερντογάν #ΕλληνοτουρκικέςΣχέσεις #F35

Προσβασιμότητα στην πράξη! ♿️ Πριν από λίγες μέρες εγκαινιάσαμε τον νέο Πρότυπο Απτικό Χάρτη στο Μετρό του Συντάγματος,ο οποίος επιτρέπει σε άτομα με οπτική αναπηρία να μπορούν πλέον να «διαβάζουν» με την αφή τη διαδρομή από την Ομόνοια έως το Σύνταγμα. Με απτικά σύμβολα, γραφή Braille και ηχητική περιγραφή μέσω QR Code, σχεδιάστηκε μαζί με τους ανθρώπους, που θα τον χρησιμοποιούν. Ευχαριστώ όλες τις υπηρεσίες του Δήμου, που συνεργάστηκαν με το Εργαστήριο Χαρτογραφίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου καθώς και με εκπροσώπους φορέων τυφλών και τη ΣΤΑΣΥ Α.Ε. Βήμα-βήμα, κάνουμε την Αθήνα πιο συμπεριληπτική για όλους. #Προσβασιμότητα #Αθήνα #ΟπτικήΑναπηρία

Αγοραστός: "Δυστυχώς, στην προσπάθειά μου να καταστήσω προσιτά στο αναγνωστικό κοινό τα δύο έγγραφα (δηλαδή τις Εντολές Πληρωμής των εταιρειών «BINTAS IKE ΓΕΡΑΝΟΙ – ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» και «ΤΣΑΠΑΤΟΡΗΣ ΓΕΡΑΝΟΙ –ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΙΚΕ»),ώστε να είναι δυνατή η άμεση οπτική αντιπαραβολή τους, χρησιμοποίησα μία εφαρμογή επεξεργασίας φωτογραφιών, μέσω της οποίας τα δύο ξεχωριστά πραγματικά έγγραφα ενώθηκαν σε μια ενιαία φωτογραφία" Τώρα μένει μόνο να δηλώσει για το ξεμπάζωμα και το μπάζωμα: "Δυστυχώς, στην προσπάθειά μου να καταστήσω προσιτό στο κοινό των συγγενών το χώρο του εγκλήματος, ώστε να είναι δυνατή η άμεση προσευχή τους, χρησιμοποίησα μία κρατική εφαρμογή επεξεργασίας χώρων, μέσω της οποίας τα δύο ξεχωριστά πραγματικά γεωγραφικά σημεία του χώρου ενώθηκαν σε μια ενιαία πλατεία από χαλίκι και πίσσα." #Εγγραφα #Επεξεργασια #Δημοσιότητα

Σε μια δύσκολη, μεταγραφικά, βραδιά για τον @olympiacosfc, εγώ που ΔΕΝ έγραψα τίποτα για τον Πουέρτα (ούτε για Βάργκας έγραψα, ούτε τις «διαρροές» παίρνω), γράφω αυτό το blog. Είναι η ΔΙΚΗ μου οπτική. Μπορεί λάθος, μπορεί σωστή αλλά είναι δική μου. https://t.co/0Who8WPzop https://t.co/NtfDrxeDGj #Olympiacos #Football #TransferNews

Όποιος δεν καταλαβαίνει πόσο σημαντική είναι η συμμαχία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, απλά δεν έχει λόγο να εμπλέκεται στη συζήτηση. Θα σας δώσω μόνο ένα παράδειγμα. Οι πύραυλοι Spike NLOS. Αυτή η προμήθεια αλλάζει εντελώς το τοπίο του πολέμου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Είναι ένας πραγματικός πολλαπλασιαστής ισχύος. Πλέον έχεις έναν πύραυλο που μπορεί να εκτοξευθεί χωρίς οπτική επαφή με τον στόχο, που μπορεί να αλλάξει στόχο κατά τη διάρκεια της πτήσης, και που οι οδηγίες μπορούν να μεταβιβαστούν από ένα σύστημα σε ένα άλλο. Δηλαδή, μπορείς να εκτοξεύσεις τον πύραυλο από ένα χερσαίο όχημα πίσω από έναν γκρεμό και να λάβει τις θέσεις του στόχου από ένα ντρον που βρίσκεται πιο κοντά στον στόχο. Έχει εμβέλεια 20 μιλίων, που γίνεται πανό από 30 μίλια από τα Απάτσι μας. Για να έχετε μια εικόνα, η απόσταση μεταξύ των τουρκικών συνόρων και του Βοσπόρου είναι περίπου 150 μίλια. Το καλύτερο απ’ όλα είναι ότι μπορεί να εκτοξευθεί από σχεδόν οποιαδήποτε πλατφόρμα. Μπορεί να εκτοξευθεί ακόμη και από ένα θωρακισμένο όχημα 4x4. Πλέον έχεις και περιπολικά σκάφη κλάσης «Μαχητής», ένα σκάφος πολύ μικρότερο από τα πυραυλακάτους κλάσης «Ρουσσέν», που μπορούν να καταφέρουν ισχυρό πλήγμα σε στόχους πίσω από βραχονησίδες. Με αυτό το σύστημα, μπορείς να οχυρώσεις τα νησιά. Αυτές είναι οι συμμαχίες που χρειάζεσαι για να προχωρήσεις μπροστά. 🇬🇷 🇮🇱 #Ελλάδα #Ισραήλ #Συμμαχίες

Είχα την τιμή να συναντήσω τον Πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελληνική Δημοκρατία, κ. Σταύρο Αυγουστίδη. Το Ισραήλ διατηρεί στενή συμμαχία με την Κύπρο και σημαντικές διμερείς σχέσεις. Χάρηκα ιδιαίτερα που άκουσα την οπτική του Εξοχότατου Πρέσβη για την ισχυρή τριμερή σχέση μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου. Ως διπλωμάτης, αλλά και ως ιδιαίτερα ταλαντούχος καλλιτέχνης, με ορισμένα από τα εντυπωσιακά έργα του να κοσμούν τους τοίχους του γραφείου του, συμφωνήσαμε πως, τελικά, κάθε μέρα είναι μια ευκαιρία να δημιουργήσουμε κάτι καινούργιο. I had the honor of meeting with the Ambassador of @cyprusingreece, Mr. Stavros Avgoustides. @Israel enjoys a close alliance with #Cyprus and important bilateral relations. I was delighted to hear His Excellency’s perspective on the strong trilateral relationship between Israel, Greece, and Cyprus.🇮🇱🇬🇷🇨🇾 As a diplomat who is also a very talented artist, with some of his impressive works adorning the walls of his office, we agreed that, ultimately, every day is an opportunity to create something new. #Cyprus #Israel #Greece

Νέα στοιχεία αποκαλύπτονται σχετικά με τη σύγκρουση δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα, με καταθέσεις να υποστηρίζουν ότι δεν υπήρχε οπτική επαφή μεταξύ τους και με τις αρχές να εξετάζουν τις συνθήκες της επιχείρησης και την εναέρια συντονιστική διαδικασία κατά το κρίσιμο 15λεπτο πριν από το δυστύχημα. #Ψάθα #συντριβή #ελικοπτέρου

Σύμφωνα με καταθέσεις μαρτύρων και εμπλεκομένων, νέα στοιχεία για τη σύγκρουση δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων στην Ψάθα στις 2 Αυγούστου 2026, κατά τη διάρκεια της κατάσβεσης πυρκαγιάς, αποκαλύπτουν ότι οι χειριστές δεν είχαν οπτική επαφή με το άλλο ελικόπτερο και δεν γνώριζαν την παρουσία ενός τρίτου, ενώ οι αρχές εστιάζουν σε ένα κρίσιμο 15λεπτο πριν από το ατύχημα. #σύγκρουση #ελικόπτερα #Ψάθα

Η τραγική σύγκρουση δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα αποδόθηκε στην έλλειψη οπτικής επαφής μεταξύ τους και την αυξημένη ταχύτητα του ενός, με τους ειδικούς να εκτιμούν ότι μπορεί να υπήρξε και ανθρώπινο λάθος, καθώς οι χειριστές δούλευαν υπό εξαιρετικά δύσκολες και πιεστικές συνθήκες. #ελικόπτερα #σύγκρουση #Ελλάδα

Κι αφού το παιδί πάρει πτυχίο μελετώντας τις Ιταλίδες σεξεργάτριες (όρα προγενέστερη ανάρτηση), έρχεται η στιγμή που θα μεταλαμπαδεύσει τη σοφία του στις επόμενες γενιές, παίρνοντας διδακτορικό. Ποιο θέμα να δουλέψω για τη διατριβή μου, κύριο καθηγητό; Αυτό: "Α-φυλοποιώντας το εσώρουχο: μια ανθρωπολογική προσέγγιση της βιομηχανίας του σύγχρονου εσώρουχου από την οπτική του υλικού πολιτισμού." Περιμένουμε ανάλογη διδακτορική διατριβή και για τη σερβιέτα. #Διδακτορικό #Ανθρωπολογία #Πολιτισμός

Η παραγωγή της Οδύσσειας ξεκινάει press tour σε όλο τον κόσμο, αλλά η Αθήνα δεν είναι στα πλάνα τους. Μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου, δεν αναγνωρίζουν τίποτα. Τους δώσαμε το σενάριο, τους δώσαμε την τοποθεσία, τους δώσαμε τα μύρια, και γίνανε λούηδες. Σε άλλα νέα, η Λουπίτα, αυτή που δεν ήξερε ποιός είναι ο Όμηρος, αποφάσισε να του τα χώσει (του Όμηρου) γιατί με το έργο του «δεν φώτισε αρκετά τη γυναικεία οπτική». Και είπε να τον διορθώσει. Όσκαρ απ’ τα αποδυτήρια. #Οδύσσεια #Τέχνες #Κινηματογράφος

Επανασχεδιάζοντας την Αθήνα: Αστικές και θεσμικές πρωτοβουλίες Στο Συμπόσιο της Σύμης είχαμε μαζί με τον @GPapandreou μια ανοιχτή συζήτηση, αναζητώντας λύσεις για μια σειρά αλληλένδετων θεμάτων: τη δημοκρατική ανθεκτικότητα και τη διεθνή συνεργασία, την ενεργειακή μετάβαση και τη διακυβέρνηση για το κλίμα, καθώς και τον τεχνολογικό μετασχηματισμό από την οπτική της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εξετάσαμε πώς οι πολίτες, τα κοινωνικά κινήματα και οι υπεύθυνοι φορείς της τοπικής και εθνικής διακυβέρνησης μπορούν να ενώσουν τις δυνάμεις τους, συγκροτώντας μια «Συμμαχία των υπεύθυνων». Η Αθήνα κάνει ένα βήμα μπροστά, μετατρέποντας το #DoItLikeAthens σε ένα διεθνές μήνυμα για μια βιώσιμη, δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς αστική ανάπτυξη. #Sustainability #democracy #Athens #SymiSymposium #Sustainability #democracy #Athens

Μου κάνατε μια ερώτηση για την ασπίδα του Ηρακλή που ανέφερα στην προχθεσινή μου ανάρτηση. Μια ασπίδα που ήταν η "αντίθετη" όψη της ασπίδας του Αχιλλέα. Εχουμε συνηθίσει να βλέπουμε το "γοργόνιο" (να θυμίσω το κεφάλι της Μέδουσας με τα φίδια), το οποίο ήταν πράγματι το πιο δημοφιλές και κλασικό σύμβολο στις ασπίδες των αρχαίων οπλιτών, καθώς λειτουργούσε ως αποτρεπτικό σύμβολο. Είχε, δηλαδή, σκοπό να "παγώσει" τον εχθρό από τον τρόμο... Να όμως, που και η χάραξη μορφών όπως ο "Πόνος" (που αναφέραμε προχθές) ή άλλων σκοτεινών δαιμόνων στις ασπίδες εξυπηρετούσε έναν ελαφρώς διαφορετικό σκοπό, ο οποίος συνδυάζει την ψυχολογία του πολέμου με την επική ποίηση. Περίεργο; Και όμως... Η αναφορά στον "Πόνο" πάνω στην ασπίδα προέρχεται κυρίως από το έπος "Η Ασπίδα του Ηρακλή" (που αποδίδεται στον Ησίοδο). Στην επική ποίηση, οι ασπίδες των μεγάλων ηρώων (όπως του Αχιλλέα ή του Ηρακλή) δεν ήταν απλά αμυντικά όπλα, αλλά μικρόκοσμοι.Οι ποιητές "σκάλιζαν" πάνω τους ολόκληρη την ανθρώπινη εμπειρία. Δίπλα στον Πόνο, στην ίδια ασπίδα, υπήρχαν η Έριδα, ο Φόβος, ο Δείμος (ο τρόμος) και η Κήρα (ο δαίμονας του βίαιου θανάτου). Στην αρχαία μάχη, ο πόλεμος δεν κρινόταν μόνο από τη σωματική δύναμη, αλλά από το ποιος θα λυγίσει πρώτος ψυχολογικά. Έτσι, το Γοργόνιο προκαλούσε θρησκευτικό δέος και παράλυση. Ο Πόνος και οι άλλοι δαίμονες προκαλούσαν υπαρξιακό τρόμο. Βλέποντας ο εχθρός τον Πόνο σκαλισμένο στην ασπίδα του αντιπάλου, του θύμιζε τι τον περιμένει αν συγκρουστούν. Ο εξαντλητικός κάματος της μάχης, η σωματική εξαθλίωση, η ταλαιπωρία και οι πληγές. Ήταν μια οπτική υπενθύμιση της φρίκης του πολέμου. Βέβαια αυτά ισχύουν στην επική ποίηση. Γιατί στον πραγματικό κόσμο, οι αρχαίοι Έλληνες (ιδιαίτερα μετά τον 6ο αιώνα π.Χ.) χρησιμοποιούσαν στις ασπίδες τους τα λεγόμενα "επισήματα". Αυτά μπορούσαν να είναι: - Αποτρεπτικά όπως το Γοργόνιο, ο Κένταυρος ή ο Πήγασος. - Ζώα με πολεμικές ιδιότητες όπως λιοντάρια, ταύροι ή σκορπιοί. - Το ελληνικό γράμμα Λ για τους Λακεδαιμόνιους ή το Α για τους Αθηναίους, όταν μιλάμε για πόλεις-κράτη. Επομένως, ενώ ο απλός στρατιώτης προτιμούσε το Γοργόνιο για άμεση προστασία και προκατάληψη, οι μυθικοί ήρωες στα έπη κουβαλούσαν ασπίδες-έργα τέχνης, όπου ο Πόνος υπενθύμιζε ότι ο πόλεμος είναι, πάνω από όλα, ένας αιματηρός και εξαντλητικός μόχθος. Όσον αφορά τον Ηρακλή τώρα, τον έχουμε συνηθίσει, στη συντριπτική πλειονότητα των μύθων, να ταυτίζεται απόλυτα με τη λεοντή (το τομάρι του Λέοντα της Νεμέας) και το ξύλινο ρόπαλο. Αυτά ήταν τα μόνιμα, "σήματα κατατεθέντα" του ήρωα, που συμβόλιζαν την πρωτόγονη, ωμή σωματική του δύναμη! Όμως, η "Ασπίδα του Ηρακλή" είναι ένα ιδιαίτερο, ξεχωριστό επικό ποίημα 480 στίχων, το οποίο διασώθηκε με το όνομα του Ησιόδου.Υπάρχει δε, ένας πολύ συγκεκριμένος λόγος που ο Ηρακλής εμφανίζεται εκεί με ασπίδα, και η ιστορία πίσω από αυτό είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα... Το ποίημα περιγράφει μια πολύ συγκεκριμένη μάχη: τη μονομαχία του Ηρακλή με τον Κύκνο, τον γιο του θεού Άρη. Ο Κύκνος ήταν ένας αιμοσταγής ληστής που σκότωνε τους προσκυνητές που πήγαιναν στους Δελφούς.Επειδή ο Ηρακλής δεν είχε να αντιμετωπίσει ένα απλό θηρίο (όπως τη Λερναία Ύδρα για παράδειγμα), αλλά τον γιο του θεού του πολέμου (τον οποίο μάλιστα βοηθούσε ο ίδιος ο Άρης στη μάχη), ο ήρωας έπρεπε να "ντυθεί" ως κανονικός, βαριά οπλισμένος οπλίτης. Έτσι, ο θεός Ήφαιστος του κατασκεύασε μια θεϊκή, περίτεχνη ασπίδα για να τον προστατεύσει. Τώρα, αν θέλουμε να τα λέμε με το όνομά τους όλα, στην πραγματικότητα, το ποίημα αυτό γράφτηκε (πιθανότατα τον 6ο αιώνα π.Χ.) για να ανταγωνιστεί τον Όμηρο. Αθάνατη ζήλια. Στην Ιλιάδα, ο Όμηρος είχε γράψει μια συγκλονιστική και διάσημη περιγραφή για την Ασπίδα του Αχιλλέα.Οι μεταγενέστεροι ποιητές της ησιόδειας παράδοσης θέλησαν να φτιάξουν κάτι αντίστοιχο για τον δικό τους μεγάλο ήρωα, τον Ηρακλή. Έτσι, αφιέρωσαν το μεγαλύτερο μέρος του ποιήματος (περίπου 170 στίχους) μόνο και μόνο για να περιγράψουν με κάθε λεπτομέρεια τα τρομακτικά σχέδια που είχε πάνω της αυτή η ασπίδα, γιατί απλά έπρεπε να διαφέρει! Ενώ η ασπίδα του Αχιλλέα στον Όμηρο έδειχνε την ειρηνική ζωή, τις γιορτές, τα αστέρια και την καθημερινότητα των ανθρώπων, η ασπίδα του Ηρακλή ήταν γεμάτη τρόμο και θάνατο. Πάνω της ο Ήφαιστος είχε σκαλίσει: Το Γοργόνιο (τη Μέδουσα) στο κέντρο, να πετάγεται απειλητικά.Τον Πόνο, την Έριδα, τον Φόβο και τον Δείμο.Την Αχλύ (την προσωποποίηση της θλίψης και του θανάτου), η οποία περιγράφεται ως μια σκελετωμένη, βρώμικη μορφή με δάκρυα και αίμα στα μάγουλα.Δράκους, λιοντάρια και σκηνές από άγριες μάχες Με αυτόν τον τρόπο ο μοναχικός ημίθεος που περιφέρεται με ένα ρόπαλο, μετατρέπεται σε έναν επικό πολεμιστή της ηρωικής εποχής, που φοράει χρυσές περικνημίδες, θώρακα και κρατά μια ασπίδα-σύμβολο των δεινών της ανθρωπότητας... ----------------------- Τον μύθο με τη μάχη αυτή, αλλά και τη "λογική" του να αφήνει ένας Ολύμπιος θεός τον γιό του να σκοτώνει τους επισκέπτες στους Δελφούς...θα τα δούμε αύριο! Καλημέρα σε όλους! #Ηρακλής #Ασπίδα #ΑρχαίαΕλλάδα

Με αυτά που ακούγονται, ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα ή το ποιοι παίκτες θα έρθουν, ένα πράγμα είναι σίγουρο: Στο τιμόνι της ομάδας θα βρίσκονται οι θρύλοι της ίδιας της ομάδας μας. Άνθρωποι που έχουν γράψει ιστορία με τη φανέλα, που ξέρουν τι σημαίνει Παναθηναϊκός και που κανείς δεν μπορεί να υποτιμήσει ή να αμφισβητήσει. Και αυτό από μόνο του θα μας αφήνει πάντα με το συναίσθημα ότι κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε. Ίσως να μην μπορώ να το περιγράψω ακριβώς με λόγια, αλλά αλλάζει όλη την οπτική. Δεν θα ψάχνουμε δικαιολογίες, δεν θα συζητάμε για λάθος επιλογές ή χαμένες ευκαιρίες. Θα επικεντρωνόμαστε μόνο στο μπάσκετ. Στο αν θα μπει το σουτ ή όχι. Και, για μένα, αυτό τα λέει όλα. ☘️💚 #Παναθηναϊκός #Μπάσκετ #Αθλητισμός