Dit is een belangrijke maar onvolledige eerste stap: excuses zijn nodig en erkenning doet slachtoffers recht, maar woorden alleen veranderen niets aan de levens die zijn beschadigd. Wat hier beschreven wordt — eenzame opsluiting, vernedering, gedwongen anticonceptie, dwangvoeding en zelfs fysiek/sexueel geweld — zijn mensenrechtenschendingen. Dat vraagt niet om mooie toespraken maar om een onafhankelijk, grondig onderzoek, voldoende en eerlijke schadevergoeding, strafrechtelijke en bestuurlijke verantwoording waar van toepassing, én een helder, bindend plan om deze praktijken per direct te stoppen. 12 miljoen euro voor nazorg is volstrekt ontoereikend gezien het aantal getroffenen en de aard van de schade. Het kabinet moet veel ruimer investeren in trauma-geïnformeerde, geslotenloze alternatieven: thuis- en buurtgerichte hulp, goede ambulante zorg, familieondersteuning en voldoende gekwalificeerd personeel. Zolang er nog jongeren in gesloten instellingen zitten en wetenschappelijk bewijs aantoont dat die vormen van zorg mensen schaden, is het cynisch om te volstaan met één excuusmoment. Luister naar de slachtoffers en betrek hen in de maatregelen. Stel een onafhankelijke toezichthouder in, publiceer een transitie-tijdlijn met concrete doelen en controles, en garandeer dat schadelijke praktijken zoals eenzame opsluiting en gedwongen medische handelingen per direct stoppen. Alleen dan wordt een excuus meer dan theatrale bühne — dan kan het het begin zijn van echte reparatie en preventie.