Archimedi era supra a so tabletta quannu un surdatu rumanu l’ammazzau. Sona naturali? Nun tantu. Eppuru, si “attualizzamu” abbastanza u passatu, putemu arrivari propriu cca. Quasi ogni cultura havi edizzioni mudernizzati di auturi antichi, cu discussioni supra l’ortugrafia, u vucabbulariu, li noti editoriali e l’adattamentu pi lu litturi cuntimpuraneu. Un antiquariu mi dissi na vota ca “a patina dû tempu duna valuri” e pò fari a diffirenza tra un urigginali e na copia economica. Apro “Saggi di Duminica” di Constantin Noica, arrivu ô prefaziu di l’edituri nta l’edizzioni Humanitas dû 1992 e scummogghiu ca “l’ortugrafia fu attualizzata”. Lèggiri Noica putìa essiri comu fari na passiata ntê anni 1930–1940. Inveci, facemu sta passiata cu occhiali muderni, assittati còmodi nta n’Uber, senza timuri di pèrdiri a strata — vali a diri, senza u risicu di nun capiri li paroli dâ so èpuca, ca si putìanu simplicimenti “tradùciri” ntê noti a pedi di pàggina. E si pigghiassimu puru li jurnali di dda èpuca e li “attualizzassimu”? E magari putìamu fari puru un rebranding dî pubblicità d’allura, accussì li nostri neuroni nun hannu a travagghiari troppu, comu si fussimu nta n’escape room. Picchì firmàrisi cca? Putìamu attualizzari puru li libri di storia e scrìviri ca Archimedi di Sarausa fu ammazzatu di un surdatu rumanu mentri facìa matematica supra a so tabletta. L’idea di funnu arresta a stessa, no? Sparisci sulu l’èpuca. E n’autra cosa: picchì li matematici nun “attualìzzanu” Pitagora? Ponnu canciari a nutazzioni. Ponnu spiegari a dimustrazioni nta n’autru modu. Ponnu puru custruiri u disegnu online cu n’animazzioni ca si forma davanti all’occhi dî sculari. Ma u tiurema di Pitagora arresta u tiurema di Pitagora. Allura, quannu liggemu un auturi anticu, picchì nun mantèniri puru a lingua dâ so èpuca — e mèttiri li spiegazzioni muderni ntê noti? E n’ùrtima dumanna pi Humanitas e pi chiddi chi travagghianu ntê facoltà di littri e filuluggìa: si tra quarchi dicènniu li sculari d’oggi vi “attualìzzanu” cu # e emoji, vi piacissi? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #SaggiDiDuminica #Archimedi #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtugrafiaAttualizzata #StoriaDâLingua #20260920_1926 #Sicilianu #Sicilian #Sicilia #Italy #Littiratura #Storia
La calculatrici dici: 0,025 €. Lu cuntu dici: 250 €. A quali ci cridi? 100 picciriddi chi sunnu ô Science Center si sèttinu ê tavuli pi fari na pausa. Vèninu purtati 100 succhi, unu pi ogni picciriddu. Un succu costa 2,50 €. Un alunnu pigghia lu telefunu e grapi la calculatrici pi sapiri quantu costanu in tuttu li 100 succhi. Ma, inveci di appujari ×, pi sbagghiu appuja ÷. Supra lu schernu cumpari: 0,025 € Ô picciottu ci pari stranu, ma lu nùmmaru è supra lu schernu e nun cuntrolla cchiù. Ntô frattempu, li 100 succhi sunnu già supra li tavuli e li picciriddi accumènzanu a gràpiri. Doppu quarchi minutu arriva lu cuntu: 250 € Li alunni si talìanu unu cu l'autru. Quarcunu dici subitu ca ci havi a èssiri un erruri. L'alunnu pigghia arrè lu telefunu e cuntrolla chiddu chi avìa fattu. Ma, inveci di appujari ×, pi sbagghiu avìa appujatu ÷. Un sulu toccu sbagghiatu avìa trasfurmatu 250 € in 0,025 €. E li 100 succhi èranu già aperti. Quannu la calculatrici ti duna un risultatu, basta vidiri un nùmmaru supra lu schernu — o t'hai a dumannari puru si lu risultatu havi sensu e quali è lu so òrdini di grannizza? L'analfabetismu funziunali nun voli diri sulu nun capiri un testu. A voti voli diri puru vidiri un risultatu assurdu supra lu schernu e nun arrinèsciri a capiri ca nun havi sensu. Unni cridi ca si rumpi la catina: ntô càlculu stissu, ntâ cumprissioni dû risultatu o ntâ mancanza di l'abbitùdini di cuntrollari la risposta? ======================= Comu sì arrivatu a stu post? A. Da Trending B. Dô prufilu Mr. Numberwise C. D'un hashtag D. Dô feed / dî cunsigghi E. Pi menzu d'un repost F. N'àutra manera In quali paisi sì? Scrivi la littra e lu paisi ntê cummenti. #edu #educazzioni #analfabetismufunziunali #PISA #pisa2025 #disinformazzioni #MrNumberwise #Italia #RepubblicaItaliana #BonJornu #20260912_1846 #0095 #Sicilianu