WRLD

Search

#ortografia
Russy Millán 4d

Russy Millán recalled that Petro had said he would leave politics after his presidency to write books and that his tweets would serve as academic material for future generations. However, he stated that the day before, he had challenged Abelardo to seek reelection and criticized the spelling of that message. Millán added that he wanted to see how that possibility unfolded. #Política #Libros #Reelección (translated)

2702
Agnieszka Gozdyra 2w

Ilość (nie liczba, Ilość!) trolli, które wypełzły w ostatnich dniach spod kamieni, bije wszelkie rekordy. Upocone, zarobione, często ruska składnia, ortografia też kuleje - Kreml kopiejki musi im już chyba "gruzowikami" dowozić 🤣 #trolle #internet #Kreml

13812
Mr. Storywise 3w

#0181 — Occitan Arquimèdes èra amb sa tauleta quand un soldat roman lo tuèt. Sona natural? Pas gaire. E pasmens, se “actualizam” pro lo passat, podèm arribar exactament aquí. Gaireben cada cultura a d’edicions modernizadas d’autors mai ancians, amb de debats sus l’ortografia, lo vocabulari, las nòtas editorialas e l’adaptacion pel lector contemporanèu. Un antiquari me diguèt un còp que “la patina del temps dona de valor” e que pòt marcar la diferéncia entre un original e una còpia bon mercat. Dobri los “Ensages de dimenge” de Constantin Noica, arribi a la prefàcia de l’editor dins l’edicion Humanitas de 1992 e descobrissi que “l’ortografia es estada actualizada”. Legir Noica poiriá èsser estat coma una passejada pels ans 1930–1940. Al luòc d’aquò, fasèm aquela passejada amb d’ulhièras modèrnas, confortablament assetats dins un Uber, sens paur de nos pèrdre — es a dire, sens lo risc de pas comprene los mots de l’epòca, que se poirián simplament “traduire” dins de nòtas en bas de pagina. E se prenguèssem tanben los jornals de l’epòca e que los “actualizèssem”? E benlèu poiriam tanben far un rebranding de las publicitats d’aquel temps, per que nòstres neurònas ajan pas de trabalhar tròp, coma se foguèssem dins un escape room. Perqué s’arrestar aquí? Poiriam tanben actualizar los libres d’istòria e escriure qu’Arquimèdes de Siracusa foguèt tuat per un soldat roman mentre fasiá de matematicas sus sa tauleta. L’idèa de basa demòra la meteissa, non? Sonque l’epòca desapareis. E encara una causa: perqué los matematicians “actualizan” pas Pitagòras? Pòdon cambiar la notacion. Pòdon explicar la demonstracion d’un autre biais. Pòdon quitament bastir lo dessenh online amb una animacion que se forma davant los uèlhs dels escolans. Mas lo teorèma de Pitagòras demòra lo teorèma de Pitagòras. Alara, quand legissèm un autor ancian, perqué gardar pas tanben la lenga de son epòca — e metre las explicacions modèrnas dins las nòtas? E una darrièra question per Humanitas e per aqueles que trabalhan dins las facultats de literatura e filologia: se, d’aquí qualques decennis, los escolans d’uèi vos “actualizan” amb # e emoji, vos agradariá? #0181 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsagesDeDimenge #Arquimèdes #Pitagòras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaActualizada #IstòriaDeLaLenga #20260921 #Occitan #Occitanie #France #Literatura #Istòria

925
Mr. Storywise 3w

Arquímedes estaba coa súa tableta cando un soldado romano o matou. Soa natural? Non moito. E, con todo, se “actualizamos” o pasado o suficiente, podemos acabar exactamente aí. Case todas as culturas teñen edicións modernizadas de autores antigos e debates sobre ortografía, vocabulario, notas editoriais e adaptación ao lector contemporáneo. Un anticuario díxome unha vez que “a pátina do tempo dá valor” e pode marcar a diferenza entre un orixinal e unha copia barata. Abro os “Ensaios de domingo” de Constantin Noica, chego ao prólogo do editor na edición Humanitas de 1992 e descubro que “a ortografía foi actualizada”. Ler a Noica podería ser un paseo polos anos 1930–1940. En cambio, facemos ese paseo con lentes modernas, comodamente sentados nun Uber, sen medo a perdernos — é dicir, sen o risco de non entender as palabras da época, que poderían simplemente ser “traducidas” en notas ao pé de páxina. E se collemos tamén os xornais da época e os “actualizamos”? E quizais tamén poderiamos facer un rebranding dos anuncios daquela época, para que as nosas neuronas non teñan que traballar demasiado, coma se estivésemos nun escape room. Por que parar aquí? Tamén poderiamos actualizar os libros de historia e escribir que Arquímedes de Siracusa foi asasinado por un soldado romano mentres facía matemáticas na súa tableta. A idea básica segue sendo a mesma, non? Só desaparece a época. E outra cousa: por que os matemáticos non “actualizan” a Pitágoras? Poden cambiar a notación. Poden explicar a demostración doutro xeito. Mesmo poden construír o debuxo online cunha animación que aparece diante dos ollos dos alumnos. Pero o teorema de Pitágoras segue sendo o teorema de Pitágoras. Entón, cando lemos un autor antigo, por que non conservar tamén a lingua da súa época — e poñer as explicacións modernas en notas? E unha última pregunta para Humanitas e para os que traballan nas facultades de literatura e filoloxía: se dentro dunhas décadas os escolares de hoxe vos “actualizan” con # e emoji, gustaríavos? #0200 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsaiosDeDomingo #Arquímedes #Pitágoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografíaActualizada #HistoriaDaLingua #20260921 #Galego #Galician #Galicia #Spain #Literatura #Historia

694
Mr. Storywise 3w

Arquimedes era amb la seva tauleta quan un soldat romà el va matar. Sona natural? No gaire. I, tanmateix, si “actualitzem” prou el passat, podem acabar exactament aquí. Gairebé totes les cultures tenen edicions modernitzades d’autors antics i debats sobre ortografia, vocabulari, notes editorials i adaptació al lector contemporani. Un antiquari em va dir una vegada que “la pàtina del temps dona valor” i pot marcar la diferència entre un original i una còpia barata. Obro els “Assaigs de diumenge” de Constantin Noica, arribo al pròleg de l’editor de l’edició Humanitas de 1992 i descobreixo que “l’ortografia ha estat actualitzada”. Llegir Noica podria haver estat un passeig pels anys 1930–1940. En canvi, fem aquest passeig amb ulleres modernes, còmodament asseguts en un Uber, sense por de perdre’ns — és a dir, sense el risc de no entendre les paraules de l’època, que simplement es podrien haver “traduït” en notes a peu de pàgina. I si agaféssim també els diaris de l’època i els “actualitzéssim”? I potser també podríem fer un rebranding dels anuncis d’aquell temps, perquè les nostres neurones no hagin de treballar massa, com si fóssim en un escape room. Per què aturar-nos aquí? També podríem actualitzar els llibres d’història i escriure que Arquimedes de Siracusa va ser assassinat per un soldat romà mentre feia matemàtiques a la seva tauleta. La idea bàsica continua sent la mateixa, oi? Només desapareix l’època. I una altra cosa: per què els matemàtics no “actualitzen” Pitàgores? Poden canviar la notació. Poden explicar la demostració d’una altra manera. Fins i tot poden construir el dibuix online amb una animació que apareix davant dels ulls dels alumnes. Però el teorema de Pitàgores continua sent el teorema de Pitàgores. Aleshores, quan llegim un autor antic, per què no conservar també la llengua de la seva època — i posar les explicacions modernes en notes? I una última pregunta per a Humanitas i per als qui treballen a les facultats de literatura i filologia: si d’aquí a unes dècades els escolars d’avui us “actualitzen” amb # i emoji, us agradarà? #0197 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #AssaigsDeDiumenge #Arquimedes #Pitàgores #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaActualitzada #HistòriaDeLaLlengua #20260921_1849 #Català #Catalan #Catalunya #Spain #Literatura #Història

694
Mr. Storywise 3w

Arkimedes bere tabletarekin zegoen soldadu erromatar batek hil zuenean. Naturala dirudi? Ez gehiegi. Eta, hala ere, iragana nahikoa “eguneratzen” badugu, horixe bera gerta daiteke. Ia kultura guztietan badaude egile zaharren edizio modernizatuak, eta eztabaidak ortografiari, hiztegiari, ohar editorialari eta gaur egungo irakurlearentzako egokitzapenari buruz. Antikuario batek behin esan zidan “denboraren patinak balioa ematen duela” eta jatorrizkoaren eta kopia merke baten arteko aldea egin dezakeela. Constantin Noicaren “Igandeko saiakerak” irekitzen ditut, Humanitas argitaletxearen 1992ko edizioko hitzaurrera iristen naiz eta “ortografia eguneratu egin dela” irakurtzen dut. Noica irakurtzea 1930eko eta 1940ko urteetan barrena ibiltzea izan zitekeen. Horren ordez, betaurreko modernoekin egiten dugu paseo hori, Uber batean eroso eserita, galtzeko beldurrik gabe — hau da, garaiko hitzak ez ulertzeko arriskurik gabe; hitz horiek oin-oharretan “itzul” zitezkeen. Eta garaiko egunkariak ere “eguneratuko” bagenitu? Eta garaiko iragarkiei rebranding bat egingo bagenie, gure neuronek gehiegi lan egin ez dezaten, escape room batean bageunde bezala? Zergatik gelditu hemen? Historia-liburuak ere eguneratu genitzake eta idatzi Sirakusako Arkimedes soldadu erromatar batek hil zuela bere tabletan matematika egiten ari zela. Oinarrizko ideia berdina da, ezta? Garaia baino ez da desagertzen. Eta beste zerbait: zergatik ez dute matematikariek Pitagoras “eguneratzen”? Notazioa alda dezakete. Frogapena beste modu batera azal dezakete. Irudia online ere eraiki dezakete, ikasleen begien aurrean sortzen den animazio baten bidez. Baina Pitagorasen teoremak Pitagorasen teorema izaten jarraitzen du. Beraz, egile zahar bat irakurtzen dugunean, zergatik ez dugu bere garaiko hizkuntza ere gordetzen — eta azalpen modernoak oharretan jartzen? Eta azken galdera bat Humanitasentzat eta unibertsitateetako literatura eta filologia sailetakoentzat: gaur egungo ikasleek hamarkada batzuk barru # eta emoji bidez “eguneratuko” bazintuztete, gustatuko litzaizueke? #0189 #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #IgandekoSaiakerak #Arkimedes #Pitagoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaEguneratua #HizkuntzarenHistoria #20260921_1846 #Euskara #Basque #Euskadi #Spain #Literatura #Historia

925
Mr. Storywise 3w

Archimede el gera co la so tablet quando che un soldà romano el l’ha copà. Sona naturale? Mia tanto. E però, se “atualizémo” abbastanza el pasà, podémo rivar proprio qua. Quasi ogni cultura la ga edission modernizà de autori veci, co discussion su ortografia, vocabolario, note editoriali e adatamento par el letor de ancuo. Un antiquario el me ga dito una volta che “la patina del tempo la dà valor” e la pol far la diferenza tra un originale e una copia da poco. Verzo “Saggi de Domenega” de Constantin Noica, rivo a la prefassion de l’editor ne l’edission Humanitas del 1992 e scopro che “l’ortografia la xe stà atualizada”. Lézar Noica el podaria èsar sta come far una passegiada nei ani 1930–1940. Inveze, fasémo sta passegiada co ociai moderni, comodi dentro a un Uber, sensa paura de perderse — cioè sensa el rischio de no capir le parole de quel tempo, che le se podaria semplicemente “tradùzar” in nota a piè de pagina. E se ciapàsimo anca i giornai de l’epoca e li “atualizàsimo”? E magari podémo far anca un rebranding de le publicità de quel tempo, cussì i nostri neuroni no i ga da lavorar massa, come se fóssimo in un escape room. Parché fermarse qua? Podémo atualizar anca i libri de storia e scrìvar che Archimede de Siracusa el xe stà copà da un soldà romano mentre el faseva matematica su la so tablet. L’idea de fondo la resta la stessa, no? Sparisse solo l’epoca. E ancora una roba: parché i matematici no i “atualiza” Pitagora? I pol cambiar la notazion. I pol spiegar la dimostrazion in n’altro modo. I pol anca costruir el disegno online, co una animazion che la se forma davanti ai oci dei scolari. Ma el teorema de Pitagora el resta el teorema de Pitagora. Alora, quando che lézemo un autor vecio, parché no conservar anca la lengua del so tempo — e meter le spiegazion moderne in nota? E una ultima domanda par Humanitas e par quei che i lavora ne le facoltà de lettere e filologia: se fra qualche decenio i scolari de ancuo i ve “atualiza” co # e emoji, ve piase? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #SaggiDeDomenega #Archimede #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaAtualizada #StoriaDeLaLengua #20260920_1926 #Veneto #Venetian #Veneto #Italia #Italy #Letteratura #Storia

1620
Mr. Storywise 3w

Arkhimedes lei suu tablettáin, ko roomalaš sođâlii kodij sun. Kuulâk-uv luándulávt? Ij veikâ. Mut jis mii “päivittip” ovdâáigá puohân, te mii puáttep just tassaa. Meendu puoh kulttuurijn láá uđđâsmittemvuáváliih olgospyehtimah boares čäällijn, já tast láá savâstâllâmh ortografiist, sääniin, toimâttâsmerhâšuumijn já tekstâ heiviitmist tááláá lohhei. Ohtâ antikvaar-kävilij eeđâi munjin kuásik, ete “ääigi patina addel árvu” já tot puáhtá leeđ eromâšlii originál já halpâ kopio kooskâ. Mun avám Constantin Noica “Pasepeivi esseeh”, puátám Humanitas-koostâttâs 1992 ovdâsaanán já loovâm, ete “ortografia lii päivittum”. Noica lohâm puávtáččij leeđ moonnâm 1930- já 1940-lovoid čoođâ. Mut mii moonâp taan ääigi čoođâ tááláá čalmeglásáiguin, mukkâsávt Uberist, iige mii tarbâš peljeđ, ete mii eksip — teikâ ete mii ep iber taan ääigi säänih, maid puávtáččij äigiđ “jurgâliđ” vuáláá merkimeh. Mii jis mii väldip maid taan ääigi aviisijd já “päivittip” toh? Já mii puávtáččij maiddái rebrandistiđ taan ääigi ilmoottâsijd, vâi mij neuroneh iä tarbâš pargođ nuuvt ennuv, tego mii leččijme escape roomist. Mon tiet mii čuožžop tääl? Mii puávtáp päivittiđ maid historjá oppikirjijd já čäälliđ, ete Syrakusan Arkhimedes kodottui roomalaš sođâliist ton ääigi ko sun räknij matematiik suu tablettáin. Vuáđu-idea bisánis, ij-uv? Tuše ääigi já ááigikyevdil majgân. Já vala ohtâ ašše: mon tiet matemaatikah iä “päivit” Pythagorasta? Sij puáhtih nubástittiđ merkimeh. Sij puáhtih čielgiđ tuođâštâs nubbe láávlá. Sij puáhtih meid ráhtiđ kuvâ online animaatioin, mii šadda uáppeeh čalmij ovdâst. Mut Pythagoras teoreema bisánis Pythagoras teoreeman. Te ko mii lohep boares čällee, mon tiet mii ep bisânit maid suu ääigi kielâ — já tileest mii pyehtip pieijâđ tááláá čielgâttâsâid merkimeh? Já majemuš koččâmuš Humanitasân já ollâopâttuvâi kirjálâšvuotâ- já kielâtietâ olmoošân: jis tááláá skuvlâlâžžeh “päivittih” tii moonnâm muutá lovvee # já emojiiguin, leččij-uv tot tii mielâst pyeri? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #PasepeiviEsseeh #Arkhimedes #Pythagoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #PäivittumOrtografia #KielâHistorjá #20260920_1926 #Anarâškielâ #InariSami #Suomi #Finland #Kirjálâšvuotâ #Historjá

694
Mr. Storywise 3w

Arhimede sta la tabletă când un soldat roman l-u omorât. Sună firesc? Nu prea. Și totuși, dacă actualizăm trecutu destul, exact acolea putem s-ajungem. Aproape toate culturile au ediții modernizate di autori vecl’i, cu discuții despre ortografie, vocabular, note editoriale și adaptarea pentru cititoru di ază. Un anticar mi-a spus odată că „patina timpului dă valoare” și că poate face diferența între un original și o copie ieftină. Deschid „Eseuri di Duminică” di Constantin Noica, ajung la prefața editurii Humanitas din ediția di 1992 și aflu că „ortografia a fost actualizată”. Să-l citești pe Noica putea să fie ca o plimbare prin anii 1930–1940. Dar noi facem plimbarea cu ochelari moderni, stând comod într-un Uber, fără frică să ne pierdem — adică fără riscul să nu înțelegem cuvintele vremii, care puteau fi „traduse” în note jos pe pagină. Ce-ar fi să luăm și ziarele di atunci și să le „actualizăm”? Și reclamele di atunci să le facem rebranding, ca să nu punem neuronii prea mult la lucru, ca într-un escape room. De ce să ne oprim aici? Putem actualiza și cărțile di istorie și să scriem că Arhimede din Siracuza a fost omorât di un soldat roman când făcea matematică pe tabletă. Ideea di bază rămâne, nu? Numai epoca dispare. Și încă ceva: de ce matematicienii nu-l „actualizează” pe Pitagora? Pot schimba notația. Pot explica demonstrația altfel. Pot chiar face desenul online, cu o animație care apare înaintea ochilor școlarilor. Dar teorema lui Pitagora rămâne teorema lui Pitagora. Atunci, când citim un autor vecl’i, de ce să nu păstrăm și limba vremii lui — iar explicațiile moderne să le punem în note? Și o ultimă întrebare pentru Humanitas și pentru cei di la facultățile di litere și filologie: dacă peste câteva decenii școlarii di ază vă „actualizează” cu # și emoji, v-ar plăcea? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EseuriDiDuminică #Arhimede #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografieActualizată #IstoriaLimbii #20260920_1926 #Vlășéște #MeglenoRomanian #Meglenoromână #Literatură #Istorie

1157
Mr. Storywise 3w

Archimede fiat cun sa tablet candho unu soldadu romanu l’at mortu. Sonat naturale? No meda. E però, si “atualizamus” su passadu pro tempus bastante, podimus arribare pròpiu inoghe. Casi totu sas culturas tenent ediciones modernizadas de autores antigos, cun discussiones subra s’ortografia, su vocabulariu, sas notas editoriales e s’adatamentu a su letore de oe. Unu antiquàriu m’at naradu una borta chi “sa pàtina de su tempus dat valore” e podet fàghere sa diferèntzia intre unu originale e una còpia a bonu pretziu. Apro “Sàgios de Domìniga” de Constantin Noica, arribo a su prefàtziu de s’editore in s’edizione Humanitas de su 1992 e bido chi “s’ortografia est istada atualizada”. Lèghere Noica podiat èssere una passigiada in sos annos 1930–1940. In logu de custu, faghimus cussa passigiada cun òculos modernos, assentados còmodamente in unu Uber, chene su timore de nos pèrdere — est a nàrrere, chene su riscu de non cumprèndere sas paràulas de cussa època, chi si podiant simplicemente “tradùere” in sas notas a pei de pàgina. E si pigamus fintzas sos giornales de cussa època e los “atualizamus”? E magari podimus fàghere fintzas unu rebranding de sas publicidades de tandho, pro non fàghere traballare tropu sos neurones nostros, comente in unu escape room. Pro ite nos depimus firmare inoghe? Podimus atualizare fintzas sos libros de istòria e iscrìere chi Archimede de Siracusa est istadu mortu dae unu soldadu romanu mentras faghiat matemàtica in sa tablet sua. S’idea de base abarrat sa matessi, no? Iscumparit solu s’època. E ancora una cosa: pro ite sos matemàticos non “atualizant” Pitagora? Podent cambiare sa notatzione. Podent ispiegare sa dimostrazione in un’àtera manera. Podent fintzas construìere su disegnu online cun un’animatzione chi si format dae in antis de sos òculos de sos iscolanos. Ma su teorema de Pitagora abarrat su teorema de Pitagora. Duncas, candho lèghimus unu autore antigu, pro ite non cunservamus fintzas sa limba de s’època sua — e ponimus sas ispiegatziones modernas in sas notas? E una ùrtima pregunta pro Humanitas e pro chie traballat in sas facultades de literadura e filologia: si intre unas cantas dècadas sos iscolanos de oe bos “atualizant” cun # e emoji, bos piaghereat? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #SagiosDeDominiga #Archimede #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaAtualizada #IstoriaDeSaLimba #20260920_1926 #Sardu #Sardinian #Sardigna #Sardinia #Italia #Italy #Literadura #Istoria

463
Mr. Storywise 3w

Arquímedes taba cola so tableta cuando un soldáu romanu lu mató. ¿Suena natural? Non muncho. Y, sicasí, xusto equí podemos acabar si “actualizamos” abondo'l pasáu. Casi toles cultures tienen ediciones modernizaes d'autores antiguos, acompañaes de debates sobre ortografía, vocabulariu, notes editoriales y adaptación al llector contemporaneu. Un anticuaríu díxome una vegada que “la pátina del tiempu da valor” y pue marcar la diferencia ente un orixinal y una copia barata. Abro “Ensayos del domingu” de Constantin Noica, llego al prólogu del editor na edición Humanitas de 1992 y descubro que “la ortografía foi actualizada”. Lleer a Noica podría ser un paséu pelos años 1930–1940. En cuenta d'eso, facemos esi paséu con gafes modernes, cómodamente sentaos nun Uber, ensin mieu a perdemos — esto ye, ensin el riesgu de nun entender les pallabres de la dómina, que podríen simplemente ser “traducíes” nes notes al pie de páxina. ¿Y si coyéramos tamién los periódicos de la dómina y los “actualizáramos”? Y quiciabes podríemos facer tamién un rebranding de los anuncios d'aquel tiempu, pa nun facer trabayar demasiado a les nueses neurones, como si tuviéramos nun escape room. ¿Por qué parar equí? Podríemos actualizar tamién los llibros d'historia y escribir qu'Arquímedes de Siracusa foi asesináu por un soldáu romanu mientres facía matemátiques na so tableta. La idea básica sigue siendo la mesma, ¿non? Namái desaparez la dómina. Y otra cosa: ¿por qué los matemáticos nun “actualicen” a Pitágoras? Pueden cambiar la notación. Pueden esplicar la demostración d'otra manera. Inclusive pueden construyir la figura online con una animación que se va formando delantre de los güeyos de los escolares. Pero'l teorema de Pitágoras sigue siendo'l teorema de Pitágoras. Entós, cuando lleemos a un autor antiguu, ¿por qué nun conservar tamién la llingua de la so dómina — y poner les esplicaciones modernes nes notes? Y una última entruga pa Humanitas y pa los que trabayen nes facultaes de lletres y filoloxía: si dientro d'unes décades los escolares d'anguaño vos “actualicen” con # y emoji, ¿prestaríavos? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsayosDelDomingu #Arquímedes #Pitágoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografíaActualizada #HistoriaDeLaLlingua #20260920_1926 #Asturianu #Asturian #Asturies #España #Spain #Lliteratura #Historia

579
Mr. Storywise 3w

Arhimede era pi tabletă cându fu omorât di un soldat roman. Sună firescu? Nu prea. Și totuși, dacă actualizăm trecutlu destul, exact aici putem ajunge. Aproape tuti culturili au ediții modernizate ale autorilor mai vechi, cu discuții despre ortografie, vocabular, note editoriale și adaptarea pentru cititorlu di ază. Un anticar mi-a spus odată că „patina timpului dă valoare” și poate face diferența între un original și o copie ieftină. Deschid „Eseuri di Duminică” di Constantin Noica, ajung la prefața editurii în ediția Humanitas din 1992 și aflu că „ortografia a fost actualizată”. Să-l citești pe Noica putea să fie o plimbare prin anii 1930–1940. În loc de asta, facem plimbarea cu ochelari moderni, așezați comod într-un Uber, fără teamă că ne pierdem — adică fără riscul să nu înțelegem cuvintele vremii, care puteau fi simplu „traduse” în note de subsol. Ce-ar fi să luăm și ziarele epocii și să le „actualizăm”? Și poate să facem și un rebranding reclamelor vremii, ca să nu punem neuronii prea mult la treabă, ca într-un escape room. De ce să ne oprim aici? Putem actualiza și manualele de istorie și să scriem că Arhimede din Siracuza a fost omorât de un soldat roman în timp ce făcea matematică pe tabletă. Ideea de bază rămâne aceeași, nu? Doar epoca dispare. Și încă ceva: de ce matematicienii nu-l „actualizează” pe Pitagora? Pot schimba notația. Pot explica demonstrația altfel. Pot chiar construi desenul online printr-o animație care se desfășoară sub ochii școlarilor. Dar teorema lui Pitagora rămâne teorema lui Pitagora. Atunci, când citim un autor vechi, de ce să nu păstrăm și limba epocii lui — iar explicațiile moderne să le punem în note? Și o ultimă întrebare pentru Humanitas și pentru cei care lucrează în facultățile de litere și filologie: dacă peste câteva decenii școlarii de azi vă „actualizează” cu # și emoji, v-ar plăcea? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EseuriDiDuminică #Arhimede #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografieActualizată #IstoriaLimbii #20260920_1926 #Armãneashce #Aromanian #România #Romania #Literatură #Istorie

694
Mr. Storywise 3w

Arquímedes yera con a suya tableta quan un soldau romano lo mató. Sona natural? No gaire. Y, encara, ye exactament aquí an podemos plegar si “actualizamos” prou o pasau. Casi todas as culturas tienen edizions modernizadas d’autors antiguos, acompangadas de debats sobre a ortografía, o vocabulario, as notas editorials y l’adaptación ta o lector contemporanio. Un antiquario me dizió una vegada que “a patina d’o tiempo da valor” y puede marcar a diferenzia entre un orichinal y una copia barata. Ubro “Ensayos d’o Domingo” de Constantin Noica, plego ta o prólogo d’o editor en a edición Humanitas de 1992 y descubro que “a ortografía ha estau actualizada”. Leyer a Noica podría haber estau un paseo por os anyos 1930–1940. En cuenta d’ixo, femos ixe paseo con gafas modernas, bien acomodaus en un Uber, sin miedo de perder-nos — ye dizir, sin o riesgo de no entender as palabras d’a época, que se podrían haber “traduzido” simplament en notas a pie de pachina. Qué pasaría si prendiésenos tamién os periódicos d’a época y los “actualizásenos”? Y talmén podríamos fer tamién un rebranding d’os anuncios d’alavez, ta no fer treballar masiau os nuestros neuronios, como si estuésenos en un escape room. Por qué parar aquí? Podríamos actualizar tamién os libros d’historia y escribir que Arquímedes de Siracusa estió matau por un soldau romano mientres feba matematicas en a suya tableta. A ideya de fondo queda igual, no? Nomás desapareixe a época. Y encara una cosa: por qué os matematicos no “actualizan” a Pitágoras? Pueden cambiar a notazión. Pueden explicar a demostración d’atra manera. Pueden mesmo construyir a figura online con una animazión que se va formando debant d’os güellos d’os escolars. Pero o teorema de Pitágoras sigue estando o teorema de Pitágoras. Alavez, quan leyemos un autor antiguo, por qué no conservar tamién a luenga d’a suya época — y meter as explicazions modernas en as notas? Y una zaguera pregunta ta Humanitas y ta qui treballan en facultatz de letras y filolochía: si dentro d’unas decadas os escolars d’agora vos “actualizan” con # y emoji, vos fería goyo? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsayosDOdomingo #Arquímedes #Pitágoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografíaActualizada #HistoriaDÁLuenga #20260920_1926 #Aragonés #Aragonese #Espanya #Spain #Literatura #Historia

1389
Mr. Storywise 3w

Archimede l’era lì col sò tablet quand un soldaa roman l’ha mazzà. El sona natural? Minga tant. E però, se “aggiornemm” abbastanza el passaa, podom rivà propri lì. Quasi tücc i culture gh’hann edizion modernizzade de autori pussee vegg, insema a discussion su l’ortografia, el vocabolar, i note editorial e l’adattament al lettor d’incoeu. Un antiquari el m’ha ditt una volta che “la patina del temp la dà valor” e la pò vess quell che fa la differenza tra un original e una copia a bon mercaa. Verzi “Saggi de la domenega” de Constantin Noica, rivii al prefazi de l’editor ne l’edizion Humanitas del 1992 e scopri che “l’ortografia l’è stada aggiornaa”. Legg Noica el podarìa vess una passeggiada tra i ann 1930 e 1940. Invece femm quella passeggiada coi ocial modern, comodament sentaa in un Uber, senza paura de perdess — cioè senza el risch de no capì i paroll de quell’epoca, che se podarìa semplicement “tradü” nei note a pee de pagina. E se ciapassom anca i giornai de quell’epoca e li “aggiornassom”? E magari podarìom fa anca un rebranding de la pubblicità de allora, inscì i nost neuron no gh’hann de lavorà tròpp, come se fussom in un escape room. Perché fermass lì? Podarìom aggiornà anca i liber de storia e scriv che Archimede de Siracusa l’è staa mazzà da un soldaa roman mentre el faseva matematica sul sò tablet. L’idea de fond la resta istessa, no? L’è solo l’epoca che la spariss. E on’altra roba: perché i matematic no “aggiornen” Pitagora? Pöden cambià la notazion. Pöden spiegà la dimostrazion in un’altra manera. Pöden perfina costruì la figura online con un’animazion che la se forma davanti ai oeugg di scolari. Ma el teorema de Pitagora el resta el teorema de Pitagora. Allora, quand leggomm un autor vegg, perché no conservà anca la lengua del sò temp — e mett i spiegazion moderne nei note? E una domanda final a Humanitas e a quei che lavoren ne i facoltà de lettere e filologia: se fra qualche decenni i scolari d’incoeu ve “aggiornen” con # e emoji, ve piasarìa? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #SaggiDeLaDomenega #Archimede #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaAggiornada #StoriaDeLaLengua #20260920_1926 #Lombard #LombardLanguage #Italia #Italy #Letteratura #Storia

1042
Mr. Storywise 3w

Archimedes era sin sia tabletta cura ch’el è vegnì mazzà d’in schuldà roman. Suna quai natiral? Betg propi. E tuttina pudain nus arrivar exact là, sche nus “actualisain” il passà avunda. Prest mintga cultura ha ediziuns modernisadas d’auturs pli vegls, ensemen cun discussiuns davart l’ortografia, il vocabulari, las annotaziuns editorialas e l’adattaziun al lectur contemporan. In antiquari m’ha ditg ina giada che “la patina dal temp dat valur” e po far la differenza tranter in original ed ina copia bunmartgada. Jau avrel “Essais da dumengia” da Constantin Noica, arrivel tar la prefaziun da l’editur en l’ediziun Humanitas dal 1992 e legel che “l’ortografia è vegnida actualisada”. Leger Noica avess pudì esser ina spassegiada tras ils onns 1930 e 1940. Empè da quai faschain nus quella spassegiada cun egliers moderns, sesend comodamain en in Uber, senza tema da ans perder — vul dir, senza il ristg da betg chapir ils pleds da quella epoca, che avessan simplamain pudì vegnir “traducids” en notas a pe da pagina. Tge fiss, sche nus prendessan er las gasettas da quella epoca e las “actualisassan”? E forsa duessan nus era far in rebranding da las reclamas da quel temp, per che noss neurons na stoppian betg lavurar memia bler, sco sche nus fissan en in escape room. Pertge ans fermar qua? Nus pudessan era actualisar ils cudeschs d’istorgia e scriver che Archimedes da Siracusa è vegnì mazzà d’in schuldà roman durant ch’el fascheva matematica sin sia tabletta. L’idea da basa resta tuttina, na? Mo l’epoca svanescha. Ed anc ina chaussa: pertge n’“actualiseschan” ils matematichers betg Pythagoras? Els pon midar la notaziun. Els pon declerar la demonstraziun autramain. Els pon schizunt construir la figura online cun in’animaziun che sa sviluppa davant ils egls dals scolars. Ma il teorem da Pythagoras resta il teorem da Pythagoras. Sche nus legin in autur pli vegl, pertge na mantegnain nus betg era la lingua da ses temp — e mettain las explicaziuns modernas en las notas? Ed ina davosa dumonda a Humanitas ed a quels che lavuran en ils departaments universitars da litteratura e filologia: sche ils scolars dad oz “actualiseschan” vus en in pèr decennis cun # ed emojis, fiss quai per vus en urden? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EssaisDaDumengia #Archimedes #Pythagoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaActualisada #IstorgiaDaLaLingua #20260920_1926 #Rumantsch #Romansh #Svizra #Switzerland #Litteratura #Istorgia

1273
Mr. Storywise 3w

Arquímedes ère damb era sua tauleta quan siguec aucit per un soldat roman. Sòne naturau? Pas guaire. E, totun, ei exactament açò çò que pòt passar se “actualizam” pro eth passat. Gaireben totes es cultures an edicions modernizades d’autors antics, acompanhades de debats sus era ortografia, eth vocabulari, es nòtes editoriaus e era adaptacion ath lector contemporanèu. Un antiquari me didec un còp qu’“era patina deth temps da valor” e pòt marcar era diferéncia entre un originau e ua còpia barata. Dubrisqui “Assagi deth dimenge” de Constantin Noica, arribi ath prològ der editor ena edicion Humanitas de 1992 e descorbísqui qu’“era ortografia a estat actualizada”. Lieger Noica aurie podut èster un passeig pes ans 1930 e 1940. En cambi, hèm aqueth passeig damb lunetes modernes, confortablament seiguts en un Uber, sense pòur de pèrder-mos — ei a díder, sense eth risc de non compréner es paraules dera epòca, que s’aurien pogut “traduïr” simplament en nòtes a pè de pagina. E se prenéssem tanben es diaris dera epòca e les “actualizéssem”? E benlèu poderíem hèr tanben un rebranding des anuncis d’aqueth temps, entà non hèr trabalhar massa es nòsti neurònes, coma s’èrem laguens d’un escape room. Per qué arturar-mos ací? Poderíem actualizar tanben es libres d’istòria e escríuer qu’Arquímedes de Siracusa siguec aucit per un soldat roman mentre hège matematiques ena sua tauleta. Era idèa de basa demore era madeisha, non? Sonque desapareish era epòca. E ua causa mès: per qué es matematics non “actualizen” Pitagòres? Pòden cambiar era notacion. Pòden explicar era demostracion d’ua auta manèra. Pòden, quitament, bastir era figura en linha damb ua animacion que se desvolòpe deuant des uelhs des escolans. Mès eth teorèma de Pitagòres demore eth teorèma de Pitagòres. Alavetz, quan liegem un autor antic, per qué non conservar tanben era lengua dera sua epòca — e méter es explicacions modernes en nòtes? E ua darrèra qüestion entà Humanitas e entà qui trabalhen enes facultats de letres: se es escolans d’aué vos “actualizen” d’ací a quauqui decennis damb # e emoji, vos agradarie? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #AssagiDethDimenge #Arquímedes #Pitagòres #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaActualizada #IstòriaDeraLengua #20260920_1926 #Aranés #Aranese #Espanha #Spain #Literatura #Istòria

1389
Mr. Storywise 3w

Arquímedes estaba con su tableta cuando fue asesinado por un soldado romano. ¿Suena natural? No mucho. Y, sin embargo, eso es exactamente lo que puede ocurrir si «actualizamos» suficientemente el pasado. Casi todas las culturas tienen ediciones modernizadas de autores antiguos, acompañadas de debates sobre ortografía, vocabulario, notas editoriales o adaptación al lector contemporáneo. Un anticuario me dijo una vez que «la pátina del tiempo da valor» y puede marcar la diferencia entre un original y una copia barata. Abro «Ensayos del domingo», de Constantin Noica, llego al prólogo de la editorial en la edición de Humanitas de 1992 y descubro que «la ortografía ha sido actualizada». Leer a Noica habría podido ser un paseo por los años 1930–1940. En cambio, hacemos ese paseo con gafas modernas, cómodamente sentados en un Uber, sin miedo a perdernos — es decir, sin el riesgo de no entender las palabras de la época, que podrían haberse «traducido» simplemente en notas a pie de página. ¿Qué pasaría si tomáramos también los periódicos de la época y los «actualizáramos»? ¿Y si sometiéramos también los anuncios de entonces a un rebranding, para no hacer trabajar demasiado a nuestras neuronas, como si estuviéramos en un escape room? ¿Por qué detenernos ahí? También podríamos actualizar los manuales de historia y escribir que Arquímedes de Siracusa fue asesinado por un soldado romano mientras hacía matemáticas en su tableta. La idea básica sigue siendo la misma, ¿no? Solo desaparece la época. Y una cosa más: ¿por qué los matemáticos no «actualizan» a Pitágoras? Pueden cambiar la notación. Pueden explicar la demostración de otra manera. Incluso pueden construir la figura online mediante una animación que se desarrolla ante los ojos de los alumnos. Pero el teorema de Pitágoras sigue siendo el teorema de Pitágoras. Entonces, cuando leemos a un autor antiguo, ¿por qué no conservar también la lengua de su época y poner las explicaciones modernas en las notas? Y una última pregunta para Humanitas y para quienes trabajan en las facultades de Letras: si dentro de unas décadas los escolares de hoy os «actualizan» con # y emojis, ¿os parecería bien? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EnsayosDelDomingo #Arquímedes #Pitágoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografíaActualizada #HistoriaDeLaLengua #20260920_1926 #Español #Literatura #Historia

810
Mr. Storywise 3w

Arhimede stătea pe tabletă când a fost ucis de un soldat roman. Sună firesc? Nu prea. Și totuși, dacă „actualizăm” trecutul suficient de mult, exact aici putem ajunge. Aproape fiecare cultură are ediții modernizate ale autorilor mai vechi și discuții despre ortografie, vocabular, note editoriale sau adaptarea pentru cititorul contemporan. Un anticar mi-a spus cândva că „patina timpului dă valoare” și face diferența dintre un original și o copie ieftină. Deschid „Eseuri de Duminică”, ajung la „Prefața editurii” Humanitas și aflu că „ortografia a fost actualizată” în ediția din 1992. Chiar și așa, lecturându-l pe Noica, am fi făcut o plimbare prin anii 1930–1940, dar cu ochelari moderni, stând confortabil într-un Uber, fără grija că nu ajungem la destinație — adică fără riscul de a nu înțelege cuvintele vremii, care ar putea fi „traduse” în subsolul paginii. Ce-ar fi să luăm și ziarele epocii și să le „actualizăm”? Iar reclamele vremii să le trecem printr-un rebranding, ca să nu punem neuronii prea mult la treabă, ca într-un escape room. Dar să actualizăm și manualele de istorie, iar descrierea lui Arhimede din Siracuza să precizeze că a fost ucis de un soldat roman în timp ce rezolva la mate pe tabletă. Ideea de bază rămâne, nu? Doar epoca dispare. Și încă ceva: de ce matematicienii nu-l „actualizează” pe Pitagora? Pot schimba notația. Pot explica altfel demonstrația. Pot chiar construi online desenul, printr-o animație, sub ochii școlarilor. Dar teorema lui Pitagora rămâne teorema lui Pitagora. Atunci, când citim un autor vechi, de ce nu păstrăm și limba epocii lui — iar explicațiile moderne să le punem în note? Și o ultimă întrebare pentru Humanitas și pentru cei de la Facultatea de Litere: dacă și școlarii de azi vă vor „actualiza” peste câteva decenii cu # și emoji, v-ar conveni? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #EseuriDeDuminică #Arhimede #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #ActualizareOrtografie #IstoriaLimbii #20260920_1926 #Romanian #România #LimbaRomână

694
Mr. Storywise 3w

Prawie każda kultura ma zmodernizowane wydania dawnych autorów, którym towarzyszą dyskusje o ortografii, słownictwie, przypisach redakcyjnych i dostosowaniu tekstu do współczesnego czytelnika. Pewien antykwariusz powiedział mi kiedyś, że „patyna czasu dodaje wartości” i może stanowić różnicę między oryginałem a tanią kopią. Otwieram „Niedzielne eseje” Constantina Noiki, dochodzę do przedmowy wydawcy w wydaniu Humanitas z 1992 roku i dowiaduję się, że „ortografia została zaktualizowana”. Czytanie Noiki mogłoby być spacerem po latach 30. i 40. XX wieku. Zamiast tego odbywamy ten spacer w nowoczesnych okularach, wygodnie siedząc w Uberze, bez obawy, że się zgubimy — czyli że nie zrozumiemy słów z tamtej epoki, które przecież można by po prostu „przetłumaczyć” w przypisach. A co by było, gdybyśmy wzięli także gazety z tamtych czasów i je „zaktualizowali”? A może warto byłoby również zrobić rebranding ówczesnych reklam, żeby nie zmuszać naszych neuronów do zbyt ciężkiej pracy, jakbyśmy byli w escape roomie. Dlaczego na tym poprzestać? Moglibyśmy także zaktualizować podręczniki do historii i napisać, że Archimedes z Syrakuz został zabity przez rzymskiego żołnierza, gdy robił matematykę na swoim tablecie. Podstawowa idea pozostaje ta sama, prawda? Tylko epoka znika. I jeszcze jedno: dlaczego matematycy nie „aktualizują” Pitagorasa? Mogą zmienić zapis. Mogą inaczej wyjaśnić dowód. Mogą nawet zbudować rysunek online, za pomocą animacji rozwijającej się na oczach uczniów. Ale twierdzenie Pitagorasa pozostaje twierdzeniem Pitagorasa. Skoro więc czytamy dawnego autora, dlaczego nie zachować także języka jego epoki — a współczesnych objaśnień nie umieścić w przypisach? I ostatnie pytanie do Humanitas oraz do osób pracujących na wydziałach literatury i filologii: jeśli za kilka dekad dzisiejsi uczniowie „zaktualizują” was za pomocą # i emoji, będzie wam z tym dobrze? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #NiedzielneEseje #Archimedes #Pitagoras #Hashtag #Emoji #MrStorywise #ZaktualizowanaOrtografia #HistoriaJęzyka #20260920_1926 #Polski #Literatura #Historia

694
Mr. Storywise 3w

Quasi ogni cultura ha edizioni modernizzate di autori del passato, accompagnate da discussioni sull’ortografia, sul vocabolario, sulle note editoriali e sull’adattamento al lettore contemporaneo. Un antiquario mi disse una volta che «la patina del tempo dà valore» e può fare la differenza tra un originale e una copia economica. Apro «Saggi della domenica» di Constantin Noica, arrivo alla prefazione dell’editore nell’edizione Humanitas del 1992 e scopro che «l’ortografia è stata aggiornata». Leggere Noica avrebbe potuto essere una passeggiata negli anni Trenta e Quaranta. Invece facciamo quella passeggiata con occhiali moderni, comodamente seduti in un Uber, senza il timore di perderci — cioè di non capire le parole dell’epoca, che avrebbero potuto semplicemente essere «tradotte» nelle note a piè di pagina. E se prendessimo anche i giornali dell’epoca e li «aggiornassimo»? E magari potremmo sottoporre anche le pubblicità di allora a un rebranding, così da non far lavorare troppo i nostri neuroni, come se fossimo in una escape room. Perché fermarsi qui? Potremmo aggiornare anche i manuali di storia e scrivere che Archimede di Siracusa fu ucciso da un soldato romano mentre faceva matematica sul suo tablet. L’idea di fondo resta la stessa, no? Scompare soltanto l’epoca. E un’altra cosa: perché i matematici non «aggiornano» Pitagora? Possono cambiare la notazione. Possono spiegare la dimostrazione in un altro modo. Possono perfino costruire online la figura, attraverso un’animazione che prende forma sotto gli occhi degli studenti. Ma il teorema di Pitagora resta il teorema di Pitagora. Allora, quando leggiamo un autore del passato, perché non conservare anche la lingua della sua epoca — mettendo le spiegazioni moderne nelle note? E un’ultima domanda per Humanitas e per chi lavora nelle facoltà di Lettere: se tra qualche decennio gli studenti di oggi vi «aggiornassero» con # ed emoji, vi farebbe piacere? #Humanitas #ConstantinNoica #Noica #SaggiDellaDomenica #Archimede #Pitagora #Hashtag #Emoji #MrStorywise #OrtografiaAggiornata #StoriaDellaLingua #20260920_1926 #Italiano #Letteratura #Storia

1157